Nhiều người gặp tình trạng bụng khó chịu, đầy hơi hoặc đi ngoài thất thường sau mỗi đợt kháng sinh. Đây không chỉ là phản ứng tạm thời mà là kết quả của việc hệ vi sinh đường ruột bị mất cân bằng. Hiểu rõ nguyên nhân và chăm sóc đúng cách sẽ giúp đường ruột phục hồi nhanh hơn, hạn chế rối loạn kéo dài.

Vì sao dùng kháng sinh dễ gây rối loạn tiêu hóa?

Kháng sinh tiêu diệt vi khuẩn gây bệnh nhưng đồng thời cũng ảnh hưởng đến vi khuẩn có lợi trong đường ruột. Khi số lượng lợi khuẩn giảm, sự cân bằng tự nhiên bị phá vỡ; hại khuẩn dễ tăng lên; niêm mạc ruột trở nên nhạy cảm; nhu động ruột cũng thay đổi.

Đặc biệt, các loại kháng sinh phổ rộng hoặc dùng kéo dài càng khiến hệ vi sinh đường ruột xáo trộn mạnh hơn. Nhiều nghiên cứu gợi ý rằng hệ vi sinh có thể cần vài tuần để ổn định lại, vì vậy cảm giác đầy hơi, tiêu chảy nhẹ hoặc rối loạn đi ngoài sau kháng sinh là điều phổ biến.

Dấu hiệu rối loạn tiêu hóa sau dùng kháng sinh

Những biểu hiện thường gặp gồm: đi ngoài lỏng nhiều lần; bụng sôi, đầy hơi; chán ăn, khó tiêu; táo bón – tiêu chảy xen kẽ; cảm giác nặng bụng sau ăn.

Triệu chứng nhẹ có thể tự giảm sau 2–3 ngày khi chế độ ăn và sinh hoạt được điều chỉnh phù hợp. Tuy nhiên, nếu tiêu chảy kéo dài, có sốt, mất nước hoặc phân có máu, bạn cần được thăm khám để loại trừ các biến chứng không mong muốn.

Rối loạn tiêu hóa là triệu chứng thường gặp sau khi dùng kháng sinh

Cách phục hồi đường ruột sau mỗi liệu trình kháng sinh

1. Điều chỉnh chế độ ăn uống

Giai đoạn đầu nên ưu tiên thực phẩm dễ tiêu như cháo, súp, cơm mềm, thịt nạc, cá hấp, trứng. Khi đường ruột ổn hơn, bạn có thể bổ sung chất xơ hòa tan từ chuối, đu đủ, táo hoặc rau củ nấu chín.

Nên hạn chế rượu bia, đồ cay, thức ăn nhiều dầu mỡ hoặc các món khó tiêu vì có thể làm nặng thêm các triệu chứng đầy hơi, chướng bụng.

Nên ăn các thực phẩm mềm, giàu dinh dưỡng

2. Giữ nhịp sinh hoạt ổn định

Đường ruột phản ứng rất mạnh với giấc ngủ và stress. Ngủ muộn, lo lắng, hoặc ăn uống thất thường có thể khiến nhu động ruột mất ổn định. Việc duy trì giờ giấc đều đặn, giảm căng thẳng, kết hợp vận động nhẹ (đi bộ, giãn cơ, yoga) giúp ruột hoạt động nhịp nhàng hơn.

Vận động nhẹ nhàng có thể mang lại hiệu quả tốt

3. Bổ sung men vi sinh đúng cách

Một số chủng probiotic đã được nghiên cứu cho thấy có thể giúp giảm rối loạn tiêu hóa sau khi dùng kháng sinh, đặc biệt khi hệ vi sinh bị mất cân bằng. Khi lựa chọn, bạn nên ưu tiên sản phẩm rõ nguồn gốc, công bố chủng lợi khuẩn cụ thể.

Một lựa chọn phù hợp là bột men vi sinh BB536 Morinaga chứa Bifidobacterium longum BB536 và chất xơ giúp nuôi lợi khuẩn, được sử dụng hỗ trợ cho người bị rối loạn tiêu hóa hoặc loạn khuẩn đường ruột sau dùng kháng sinh. Sản phẩm được dùng như thực phẩm bảo vệ sức khỏe và không thay thế thuốc điều trị, vì vậy liều lượng nên được tuân theo hướng dẫn.

Việc bổ sung men vi sinh thường phát huy tác dụng khi duy trì đều đặn trong vài ngày đến vài tuần, kết hợp cùng chế độ ăn lành mạnh.

Có thể sử dụng thêm men vi sinh hỗ trợ đường ruột

Lộ trình chăm sóc đường ruột trong 7–14 ngày

Trong những ngày đầu, hãy tập trung vào việc làm dịu đường ruột bằng thực phẩm mềm, ít gia vị và chia nhỏ bữa ăn. Khi cơ thể đã ổn định hơn, bạn có thể tăng dần lượng chất xơ và đa dạng hóa bữa ăn hằng ngày.

Nếu có sử dụng men vi sinh, hãy duy trì đều theo thời gian khuyến nghị. Song song với đó, theo dõi phản ứng của cơ thể qua số lần đi ngoài, mức độ đầy hơi và cảm giác bụng để điều chỉnh phù hợp.

Nếu triệu chứng kéo dài hoặc nặng lên sau 1–2 tuần, bạn nên gặp bác sĩ để có hướng xử trí kịp thời.

Rối loạn tiêu hóa sau dùng kháng sinh là hiện tượng phổ biến do hệ vi sinh đường ruột bị xáo trộn. Việc phục hồi cần thời gian và sự kết hợp của ăn uống hợp lý, sinh hoạt điều độ và các sản phẩm hỗ trợ phù hợp. Lắng nghe cơ thể, theo dõi triệu chứng và tìm tư vấn y tế khi cần thiết sẽ giúp bạn bảo vệ sức khỏe tiêu hóa tốt hơn, tránh rối loạn kéo dài gây ảnh